صفحه اصلی            معرفی ستاد        اخبار            تماشاخانه        آپارات        ارتباط با ما         نقشه سایت
سه‌شنبه 20 تیر 1396

علل بروز جنگ نفتکش ها در دفاع مقدس

در نیمه دوم سال 1363، با اوج گیری حملات دشمن به اسکله ها و تاسیسات نفتی و هدف قراردادن نفتکش هایی که در فاصله راس المطاف تا خارک در تردد بودند، بحران خلیج فارس ابعاد تازه ای یافت.

در این دوران نفتکش های خریدار نفت به سبب حملات هوایی دشمن به تاسیسات نفتی و نفتکش ها، قادر به نزدیک شدن به اسکله نفتی خارک نبودند و شرکت ملی نفتکش ناگذیر بود که مسئولیت حمل 5/2 میلیون بشکه نفت صادراتی روزانه کشور را یک جانبه بر عهده گیرد. از این رو شرکت ملی نفتکش ضمن خرید 16 فروند نفتکش غول پیکر دست دوم و 6 فروند نفتکش فرآورده بر و در عین حال با به کار گیری معادل همین تعداد نفتکش های استیجاری و ناوگان ملکی که از قبل در اختیار داشت، همزمان 70 فروند نفتکش مامور نفت خام را مورد بهره برداری قرار داد. علاوه بر آن تعداد 33 فروند شناور ملکی و 30 فروند شناور استیجاری را نیز برای عملیات ساحلی و امداد و نجات کشتی ها و تاسیسات دریایی در اختیار گرفت و به این ترتیب و در این برهه جمع واحدهای نفتکش و شناور تحت عملیات شرکت ملی نفتکش به 135 فروند رسیده بود.

تا آن تاریخ هیچ شرکت کشتیرانی قادر به اداره چنین حجم وسیعی از ناوگان دریایی و تخلیه و بارگیری نفت بدون استفاده از اسکله نبوده است.

استمرار و اوج گیری حملات دشمن به اسکله ها، تاسیسات نفتی و نفتکش هایی که جهت حمل بخشی از نفت صادراتی ایران در خلیج فارس در تردد بودند، ناوگان شرکت ملی نفتکش ایران را دچار صدمات و خسارات عمده ای کرد که خلاصه موارد و آمار مربوط به آنها ذیلاً درج می شود:

حملات انجام شده:
تعداد حملات انجام شده علیه ناوگان تجاری در حال تردد در خلیج فارس اعم از کشتی های نفتکش و غیر نفتکش مربوط به هر دو هدف    381 حمله
تعداد حملات انجام شده علیه نفتکش ها                                                                                                                       283 حمله
تعداد کشتی های آسیب دیده تحت بهره برداری شرکت ملی نفتکش اعم از ملکی و استیجاری                                                    189  فروند                                    
تعداد حملات علیه کشتی های ملکی شرکت ملی نفتکش ایران                                                                                            58 حمله

خسارت های مالی ناوگان ملکی

الف- هزینه جایگزینی پنج فروند نفتکش و دو فروند شناور ملکی از کار افتاده                                                                     80،000،000 دلار
ب –هزینه تعمیرات ناشی از جنگ نفتکش ها و شناور های آسیب دیده ملکی                                                                  129،009،000دلار
زیان عدم النفع(زیان ناشی از عدم بهره برداری) از زمان حمله به هر کشتی ملکی تا زمان جایگزینی آن                                   94،500،000 دلار
هزینه اضافی عملیات ناوگان در سالهای 63 الی 65 اول سال 77 ( هزینه های والفجر)                                                     1،543،000،000دلار
جمع                                                                                                                                                        1،846،509،000دلار


آمار شهدا

تعداد شهدا و کشته شدگان                               151نفر
تعداد شهدای ابواب جمعی شرکت ملی نفتکش        23نفر

نظر به اینکه شرکت ملی نفتکش از هنگام شروع جنگ نفتکش ها تا زمان آتش بس (27 مرداد 1367) جمعا 2،200،000،000 بشکه نفت در قالب طرح والفجر جابجا کرده بود، با سرشکن کردن هزینه های فوق، حمل هر بشکه نفت مبلغ 11/34 سنت هزینه جنگی اضافی در بر داشته است.

آمار و اطلاعات فوق به هیاتی ارائه گردیده است که پس از آتش بس از طرف سازمان ملل خسارت جنگ تحمیلی وارد به جمهوری اسلامی ایران را بررسی می کرد.

در ادامه جداول حملات هوایی به ناوگان نفتکش ایران، طی سالهای 1361 تا پایان سال 1367 نشان داده شده است:

آمار 58 بار حملات به ناوگان ملکی تحت بهره برداری شرکت ملی نفتکش ایران، از نیمه دوم سال 1363 تا اعلام آتش بس (1367/5/27) به شرح جدول شماره 1 و آمار حملات به کشتی های استیجاری شرکت ملی نفت کش صرفا محدود به دوره زمانی 1367-1366 به شرح جدول شماره 2 می باشد.

""جدول شماره 1""




""جدول شماره 2""





دیدگاه شرکت ملی نفتکش ایران در مورد جنگ نفتکش ها (مصاحبه مهندس سوری)

از نظر اینجانب جنگ بین دو کشور مسلمان به هر نتیجه ای که منجر گردد بدون افتخار است چون منافع آن متوجه ابر قدرتها و کسانی است که اهداف استعماری را دنبال می کنند.
جنگ ایران و عراق نیز از این قاعده مستثنی نبوده و نیست.

به نظر این جانب هرکشوری می بایست برای بحران های پیش آمده چاره جوئی و از این بحران ها چراغی برای آینده بهتر مهیا نماید.

شرکت ملی نفتکش ایران توانست با این بینش و در سایه تلاش شبانه روزی و فداکاری و بحران جنگ را به فرصتی برای پیشرفت تبدیل نماید.

این تجربه و تجربه دیگر ایران در زمان تحریم حمل نفت صادراتی ایران توسط نفتکش های خارجی باعث گردید که شرکت ملی نفتکش ایران جهت جلوگیری از توقف صدور نفت و حفظ موقعیت استراتژیکی ایران در منطقه و بسیاری از مشکلاتی که ممکن بود در آینده بدلیل در اختیار نداشتن ناوگان ملکی پیش آید و به منظور ایجاد یک ناوگان ملی قدرتمند و بزرگ طرح جایگزینی نفتکش ها را بعد از دوران جنگ مطرح نماید که خوشبختانه تمامی مسئولین کشور نیاز و ضرورت وجود چنین ناوگانی که از لحاظ استراتژیکی و سیاسی بتواند تمام نقشه های دشمنان برای فلج کردن صادرات نفت ایران را نقش بر آب سازد را احساس می کردند و نهایتا این طرح توسط مقامات عالی کشور مورد تائید قرار گرفت.

در جریان بازسازی ناوگان، سیاست کلی این شرکت بر این بود که از بودجه عمومی دولت و کمک مالی شرکت ملی نفت ایران استفاده نکند لذا این شرکت تاکنون برای تشکیل ناوگان نفتکش 6 میلیون تنی فوق مدرن توانسته است رقمی بیش از 1/8 میلیارد دلار از بانک های خارجی وام بگیرد که تسویه آنها از محل درآمد های ناوگان انجام می گردد.

هم اکنون ناوگان ملکی موجود با ظرفیت 6 میلیون تن در میان ناوگان های نفتی طراز اول جهان مقام هفتم را به خود اختصاص داده و در عین حال جوانترین ناوگان جهان است.

**انعکاس حملات عراق به نفتکش های حامل نفت ایران در اتحادیه جهانی صاحبان کشتی
نشریات معروفی مانند لویدز و ... همواره اخبار مربوط به فعالیت های ناوگان نفتکش ایران را در دوره جنگ با لحن مثبت و تحسین آمیزی بیان می کردند.

خبرنگار لویدز در بحبوحه جنگ یکبار از ایران بازدید و با هلیکوپتر بخشی از منطقه عملیاتی لاوان را از نزدیک مشاهده کرد. این خبرنگار باور نداشت که در شرایط جنگی که هیچ بیمه گری حاضر به قبول بیمه نبود، عملیات صدور، توزیع و بهره برداری از نفت ایران تا این حد با اعتماد به نفس و انضباط انجام شود.
به عبارت دیگر، علی رغم تبلیغات سیاسی و جانبداری کشورهای بزرگ از تجاوزات عراق، جو مثبتی در مورد فعالیت های دریایی نفتکش ایران به وجود آمده بود.

یکی دیگر از شخصیت های مهمی که در دوران جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، از ایران و عملیات ناوگان نفتکش های ایران بازدید کرد پاپاکریستی دیس، رئیس هیات مدیره اتحادیه جهانی صاحبان نفتکش ها بود که به اتفاق دبیر اتحادیه مزبور، از منطقه دیدن می کرد.

اتحادیه مزبور طی نامه ای به سازمان ملل حملات عراق به نفتکش های حامل نفت ایران را محکوم اعلام کرد که واکنش های جمهوری اسلامی ایران در قبال حملات عراق صرفا جنبه تدافعی دارد و اگر عراق حمله به کشتی ها و پرسنل بی دفاع کشتی ها را قطع کند، جنگ دریایی متوقف خواهد شد.

نتایج کلی حاصل از این بازدیدها و صراحتی که در بیان بازدید کنندگان مبنی بر تحسین برانگیزی و درخشان بودن فعالیت های ناوگان نفتکش های ایران وجود داشت، موجب شد تا بسیاری از دریانوردان از ملیت های مختلف با این احساس که شرکت ملی نفتکش در جنگ خلیج فارس در موضع حق قرار دارد و بعد ها می تواند از دوران خدمت خود در این ناوگان به عنوان یک دوره درخشان یاد کنند، داوطلب خدمت در ناوگان نفتکش شدند و در مورد میزان حقوق و مزایا نیز سختگیری چندانی نشان نمی دادند.

همین بازدیدها و انجام بعضی سخنرانی ها در اجلاسهای سالانه، موجب شد تا:
- درخواست های متعددی از شرکت های کشتیرانی مختلف دایر به اینکه به تشکیل شرکت های کشتیرانی مشترک با ایران علاقه مندند دریافت شود.
- همکاری های آن روز در ارتباط با سازمان بنادر و کشتیرانی و نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران به عالی ترین درجه از صمیمیت، شکوفایی و حمایت مشترک برسد.

^