صفحه اصلی            معرفی ستاد        اخبار            تماشاخانه        آپارات        ارتباط با ما         نقشه سایت
چهارشنبه 20 اردیبهشت 1396

تاسیسات نفتی شرکت بهره برداری نفت و گاز کارون در روزهای جنگ تحمیلی با نام منطقه اهواز جزئی از شرکت بزرگ مناطق نفتخیز جنوب، قلب تپنده نفت بود و بارها از سوی جنگنده های دشمن مورد حمله هوایی قرار گرفت و در این دوران ٢٢ نفر از کارکنان این شرکت به درجه رفیع شهادت نائل آمدند.

هنوز مدت زیادی از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی نگذشته بود که غول جنگ از راه رسید. روزهایی که خوزستان در آتش خشم دشمن می سوخت، نفت نیز جدا از جنگ نبود؛ نفت تأمین کننده اقتصاد کشور بود و دشمن تلاش داشت تا این جریان زندگی ساز را متوقف کند.

تاسیسات نفتی شرکت بهره برداری نفت و گاز کارون آن روزها با نام منطقه اهواز جزئی از شرکت بزرگ مناطق نفتخیز جنوب، قلب تپنده نفت بود و بارها از سوی جنگنده های دشمن مورد حمله هوایی قرار گرفت. گزارش زیر بطور مختصر به تشریح وضع کارخانه ها و تعداد دفعاتی که توسط جنگنده های دشمن بمباران شدند می پردازد.

تلمبه خانه نفت

تلمبه خانه نفت شهید مصاحب در مجتمع صنعتی شماره یک شرکت بهره برداری نفت و گاز کارون قرار دارد و یکی از ایستگاههای اصلی پمپاژ نفت صادراتی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب و نفت مناطق مرکزی به خارک است که اهمیت آن بر کسی پوشیده نیست.
این تلمبه خانه آن روزها با نام اهواز شناخته می شد و در طول جنگ ٥ نوبت هدف جنگنده های دشمن بعثی قرار گرفت اما هر بار با تلاش متخصصان متعهد صنعت نفت در کمترین زمان ممکن به مدار عملیات بازگشت.
در یکی از شدیدترین حملاتی که در چهاردهم مهرماه سال ٦٥ به این کارخانه شد، «غلامرضا مصاحب» سرپرست و سه تن دیگر از کارکنان این تلمبه خانه به درجه رفیع شهادت نائل آمدند و چند نفر دیگر نیز مجروح شدند. در حال حاضر به انگیزه گرامیداشت این حادثه، این تلمبه خانه با نام «شهید مصاحب» نام گذاری شده است.

واحدهای بهره برداری

شرکت بهره برداری نفت و گاز کارون، ٧ کارخانه بهره برداری دارد که نفت تولیدی را پس از دریافت از چاه در سه مرحله فرآورش و به مبادی دیگر ارسال می کند.
در طول جنگ ٨ ساله تحمیلی این کارخانه ها ١٩ مرتبه از سوی جنگنده های دشمن بمباران شدند که در این میان کارخانه بهره برداری آبتیمور به طور کامل منهدم شد.
کارخانه بهره برداری شماره ٢ رکورددار بیشترین تعداد بمباران هاست و در این مدت، ٩ مرتبه مورد هجوم قرار گرفت. پس از آن کارخانه بهره برداری شماره یک ٦ مرتبه بمباران شد. کارخانه های بهره برداری شماره ٤ و ٥ اهواز نیز هر کدام یک مرتبه بمباران شدند اما با توجه به نقش کلیدی که این کارخانه ها در زنجیره تولید و فرآورش نفت داشتند پس از هر بار بمباران، با سرعت به چرخه تولید نفت و گاز باز می گشتند.

کارخانه های نمکزدایی

کارخانه های نمکزدایی شرکت بهره برداری نفت و گاز کارون، در دوران دفاع مقدس ٥ مرتبه هدف جنگنده های دشمن بعثی قرار گرفت. این کارخانه ها همانطور که از نامشان پیداست وظیفه شان فرآورش نفت نمکی است. در زمان جنگ این کارخانه ها نیز از تیر رس جنگنده های عراقی در امان نبودند.
کارخانه های نمکزدایی شماره ١، ٤ و ٥ اهواز هر کدام یک مرتبه و کارخانه نمکزدایی شماره ٢ در دو مرحله بمباران شد.

تاسیسات فرآورشی گازی

چهار ایستگاه از ایستگاههای تقویت فشار گاز شرکت بهره برداری نفت و گاز کارون در زمان جنگ هدف جنگنده های عراقی قرار گرفت. ایستگاههای تقویت فشار گاز شماره یک و ٢ هر کدام در ٤ مرتبه و ایستگاه تقویت فشار گاز شماره ٤ اهواز نیز یک مرتبه هدف حمله هوایی دشمن قرار گرفتند.
این کارخانه پس از تقویت فشار گازی که از واحدهای بهره برداری دریافت می کنند آن را برای نمکزدایی به کارخانه های گاز و گاز مایع هدایت می کنند.
کارخانه گاز و گاز مایع شماره ٦٠٠ نیز از دیگر تاسیسات فرآورشی گازی بود که در منطقه اهواز یک مرتبه بمباران شد.

بازسازی تاسیسات

غیرمترقبه بودن جنگ و نبود سازمان مشخصی برای پاسخگویی به نیازهای فوری ناشی از بروز خسارات سبب شد تا نسبت به ایجاد یک سازمان اداری/عملیاتی مشخص که بتواند هم امکان تداوم، تولید و صادرات نفت را فراهم کند و هم ضریب ایمنی تاسیسات را در برابر حملات دشمن بالا ببرد تشکیل شد. این سازمان «ستاد بازسازی وزارت نفت» نامیده شد که به تبع آن «ستاد بازسازی مناطق نفتخیز » نیز تشکیل شد.

عملیات پاکسازی و بازسازی بعد از تهاجم دشمن غیرقابل اجتناب بود. پس از اطلاع کارکنان صنعت نفت از مواضع بمباران شده، اکیپهای موجود در محل بلافاصله فعال می‌شدند و اکیپهای کمکی نیز از نقاط مجاور به کمک آنها می‌شتافتند.
ابتدا عملیات اطفای حریق و جلوگیری از سرایت آتش به تأسیسات مجاور آغاز و به موازات آن امدادرسانی به مجروحان و آسیب دیدگان احتمالی و همچنین پاکسازی آثار خرابی آغاز می شد.

بر حسب میزان شدت آسیب، بلافاصله عملیات بازسازی آغاز و یا پس از تهیه ملزومات و فراهم شدن امکان عملی انجام می شد.

سیاست کلی بر این بود که امکان لازم برای استمرار عملیات واحد آسیب دیده در اسرع وقت فراهم آید. بر اساس برنامه تنظیمی، به دنبال هر بمباران و پس از اطفای حریق، گروهی از کارکنان بازسازی با هماهنگی ادارات مربوطه، از واحد بمباران شده بازدید و محلهای صدمه دیده را بر روی نقشه‌های آن واحد مشخص می‌کردند. براساس ابعاد خسارت مشخص شده در نقشه، گروه کارپردازی نسبت به تأمین وسایل و تجهیزات مورد نیاز اقدام می کردند و سپس گروه بازسازی وارد عمل می‌شد.
 

کارخانه‌ها و تاسیساتی که پس از بمباران بلافاصله بازسازی و در سرویس قرار گرفتند
 جدول - در ادامه ...
 

تاسیساتی که بطور اضطراری بازسازی و کارهای تکمیلی آنها پس از جنگ انجام شد
 جدول -  در ادامه ...
 

شهیدان شرکت بهره برداری نفت و گاز کارون

در دوران جنگ، ٢٢ نفر از کارکنان شرکت بهره برداری نفت و گاز کارون به درجه رفیع شهادت نائل آمدند. از این تعداد ١٢ نفر از آنها در بمباران هوایی تاسیسات و ١٢ نفر دیگر در جبهه های نبرد، شربت شهادت نوشیدند. 

همچنین در حال حاضر ١١٤ نفر از جانبازان دوران دفاع مقدس در شرکت بهره برداری نفت و گاز کارون شاغل هستند.

شکل گیری شرکت بهره برداری نفت و گاز کارون

پس از پایان جنگ و آغاز بازسازی تاسیسات نفتی، در دهه هفتاد بحث تشکیل شرکتهای تابعه در گستره شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب جدی شد و سرانجام «شرکت بهره‌برداری نفت و گاز کارون» براساس بند «الف» ماده ٥ اساسنامه شرکت ملی نفت ایران و بند «ن» تبصره ٢ قانون بودجه سال ١٣٧٧ کل کشور با هدف راهبردی عملیات تولید، فراورش و انتقال نفت خام، گاز و گاز مایع و همچنین تصفیه آب (خام، صنعتی و شرب) در منطقه اهواز، در تاریخ یازدهم آذرماه سال ١٣٧٧ در اداره ثبت شرکتها و مؤسسات غیرتجاری به ثبت رسید و از ابتدای سال ١٣٧٩ به عنوان شخصیت مستقل فعالیت خود را آغاز کرد.

این شرکت با در اختیار داشتن هفت مجتمع بزرگ صنعتی و ٦ هزار کیلومتر خطوط لوله انتقال در گستره ای به وسعت ١٥ هزار کیلومتر مربع در شهر اهواز و مناطق همجوار آن، روزانه بیش از یک میلیون بشکه نفت (معادل ٢٥ درصد نفت کل کشور)، حدود ٧٠٠ میلیون فوت مکعب گاز و ٦٥ هزار بشکه مایعات گازی را از مخازن نفتی اهواز، منصوری، آبتیمور، دارخوین و رامین تولید و به مبادی مصرف ارسال می کند. همچنین تامین آب شرب، صنعتی و خام تاسیسات کارون و منازل سازمانی مستقر در کلان شهر اهواز با دبی روزانه ٢٥٠-١٥٠ هزار بشکه نیز از دیگر وظایف این شرکت است.

^