صفحه اصلی            معرفی ستاد        اخبار            تماشاخانه        آپارات        ارتباط با ما         نقشه سایت
سه‌شنبه 3 بهمن 1396 مهندس مدنی بازنشسته شرکت نفت فلات قاره:سکو، دانشگاهی است که شوق آموختن می‌طلبد
صدای گرم و صمیمی‌اش آمیخته به ادبی وصف ناشدنی است، مکالمه مؤدبانه و گویش فصیحش جای تردید باقی نمی‌گذارد که صاحب این صدا، مردی از دیار شعر و ادب «شیراز» است. در همان ابتدای صحبت مان هم اشاره می‌کند که در خیابان قصرالدشت شیراز اتومبیلش را در گوشه‌ای پارک کرده تا پاسخ سؤال‌های ما را بدهد. خودش می‌گوید پس از 32 سال کار اقماری آنقدر کار انجام نشده شخصی دارم که از زمان بازنشستگی دارم به آنها می‌رسم.
با صراحت می‌گوید طی همه 32 سال خدمتش حتی یک روز کاری را هم در موطنش شیراز یا در تهران نگذرانده و همه این دوره کاری را در سکوهای نفت یا مناطق عملیاتی سپری کرده است.
سیداحمد مدنی بازنشسته امروز شرکت نفت فلات قاره ایران برای قدیمی‌های صنعت نفت دریایی نامی آشناست. آخرین سمت وی رییس منطقه عملیاتی کیش با صنعت نفت خداحافظی کرد. او در خلال مصاحبه‌اش با ما از برخی خاطراتش می‌گوید و اعتقاداتش برای بهبود روند تولید و توسعه صنعت نفت دریایی را  بیان می‌کند. مصاحبه ما با مهندس سیداحمد مدنی را بخوانید.
 
*آقای مهندس مدنی، از چه سالی و چگونه به جمع کارکنان صنعت نفت ایران پیوستید؟ و در چه واحدهایی کار کردید؟
اوایل سال 1357 پس از فراغت از تحصیل در رشته مهندسی نفت در آمریکا به کشور عزیزمان ایران مراجعت کرده و در شرکت ایران – پان آمریکن سابق (‌آیپک‌) در جزیره خارگ مشغول به کار شدم. در واقع زمانی که در سال سوم دانشگاه مشغول تحصیل بودم چون دانشگاه ایالتی لوئیزیانا در میان دانشگاه‌های ایالات متحده بسیار نامدار و معروف بود. عده ای از طرف شرکت ملی نفت ایران به آن دانشگاه مراجعه کرده و ضمن مصاحبه با دانشجویان ایرانی، تعدادی را برای فعالیت در صنعت نفت ایران پس از فراغت از تحصیل انتخاب می‌کردند. من هم جزو همان عده دانشجویان انتخاب شده بودم که پس از استخدام راهی جزیره خارگ شدیم و من ابتدا در بخش حفاری شروع به کار کردم و تا 32 سال بعد که به افتخار بازنشستگی نایل آمدم تمام مدت به صورت اقماری در سکوهای بهره‌برداری یا مناطق عملیاتی شرکت نفت فلات قاره ایران خدمت کردم. پس از مدتی که در قسمت حفاری کار کردم، و آزمایشگاه، خدمات چاه ها و سکوی نفتی فروزان در مرز ایران و عربستان هم خدمت کردم. در جزیره خارگ مدتی معاون بهره‌برداری دریا، معاونت بهره‌برداری کل و مدتی هم معاونت منطقه عملیاتی خارگ را برعهده داشتم. در مجموع حدود 20 سال در جزیره خارگ، یکسال و نیم در جزیره سیری، 8 سال در بهرگان و حدود دو سال و نیم در در منطقه تازه تأسیس کیش کار کردم و در سمت رییس منطقه عملیاتی کیش بازنشسته شدم.
 
*آقای مدنی، جنابعالی هم در سیستم عملیاتی سالهای قبل از انقلاب کار کرده‌اید و هم با چگونگی عملکرد تولید و مسائل مرتبط با آن در سالهای پس از انقلاب آشنایی کامل دارید به اعتقاد شما چه تفاوت های عمده‌ای میان دو رویکرد قبل و بعد از انقلاب وجود دارد؟
موقعی که به جزیره خارگ آمدم و شروع به کار کردم متوجه شدم که رؤسای بخش های مختلف عملیات آمریکایی هستند. رییس منطقه خارگ هم آمریکایی بود، البته عده‌ای از ملیت‌های دیگر هم در آنجا کار می‌کردند اما به طور کلی اختیار تصمیم‌گیری‌های مهم با آمریکایی‌ها بود و کارکنان ارشد ایرانی امکان تصمیم‌گیری درباره اقدامات کلیدی و مهم را نداشتند، همین نبود اختیارات برای ایرانی‌ها یک تفاوت عمده میان شرایط کاری در صنعت نفت در قبل از انقلاب با سالهای پس از انقلاب اسلامی است چرا که می‌دانید تصمیم‌گیر بودن کارکنان یک صنعت ملی نقش اثرگذاری در استقلال واقعی آن صنعت دارد و در واقع زمانی که ایرانیان خود برای این صنعت تصمیم‌های سرنوشت‌ساز اتخاذ کردند و با اختیار و تصمیم ایرانی و حرفهای این صنعت چرخید مفهوم اصلی استقلال صنعت نفت تحقق پیدا کرد.
اما به موازات یک تفاوت دیگر هم که میان روال کار در سالهای قبل و پس از انقلاب مشهود است روند تأمین کالا و تجهیزات مورد نیاز بود، در سالهای قبل از انقلاب لوازم و قطعات یدکی و تجهیزات مورد نیاز بعضاً در مدت زمانی کمتر از 48 ساعت از مبداء کارخانه تولید‌کننده به جزیره خارگ می‌رسید اما الان این روند خیلی طولانی شده است.
از طرفی همه ما می‌دانیم که طولانی شدن فرآیند و زمان تأمین تجهیزات و کالاها دلایل و عوامل آشکاری دارد و بر کسی پوشیده نیست اما به هر حال در تشریح تفاوت‌های میان نحوه کار در سالهای قبل و بعد از پیروزی انقلاب عمده‌ترین تفاوت‌ها شامل این موارد بوده است.
 
*آقای مهندس در سالهای دفاع مقدس مجموعه صنعت نفت دریایی جزو اولین اهداف حملات دشمن بود اما الان که به نتایج دفاع مقدس نگاه می کنیم می بینیم که کارکنان شرکت هیچ‌ گاه سنگر تولید و کارشان را رها نکردند. به اعتقاد شما چه مجموعه عواملی باعث شده بود تا پرسنل چنین روحیه‌ای را در خود ببینند؟
- خوب به یاد دارم زمانی که اولین حمله رژیم بعث به جزیره خارگ انجام شد در همان ایام آغازین جنگ بود، هواپیمای عراقی که برای بمباران تأسیسات نفتی پرواز می کرد در فاصله ای بسیار پایین و به اصطلاح در ارتفاع پست پرواز می‌کرد حوالی برج S2H گیر کارخانه ابوذر هواپیما به حدی پایین آمده بود که من چهره خلبان آن را به راحتی می دیدم و تا امروز هم چهره سیاه‌رو و لبخند زشتی که بر لب داشت را از یاد نبرده‌ام، بمب را در همان حوالی انداخت و در مخزن شماره 2 خارگ افتاد که به انفجار و آتش سوزی آن مخزن انجامید، پس از این حمله گروه‌هایی از اهالی بومی خارگ شروع به ترک جزیره کردند، خارگ با انبوه تأسیسات و مخازن نفتی اش به یک هدف پر منفعت برای عراقی ها تبدیل شده بود اما در همان روزها کارکنان نفت فلات قاره مردانه ماندند و برجسته ترین صحنه های مقاومت را ترسیم کردند، مثلاً هر کسی می‌داند که به دلیل شرایط خاص سکوهای دریایی، ساکنان این سکوها در صورت حمله تقریباً از شانس زنده ماندن برخوردار نیستند اما می‌بینید که پرسنل سکو بدون هیچ‌گونه هراسی راهی این مناطق می‌شدند. دلیل عمده پیدایش چنین روحیه‌ای را می‌توان اثر انقلاب در شکل‌گیری روحیه استقلال صنعت نفت و کارکنان آن دانست یعنی انقلاب اسلامی ثابت کرد که می‌شود با اتکا به توان ایرانی اداره صنعت عظیمی مثل نفت توسط خود ایرانی ها انجام شود بچه‌های نفت فلات قاره هم وقتی این واقعیت را می‌دیدند قبول نمی‌کردند که در شرایط جنگ و با وجود مخاطرات فراوان این دستاورد بزرگ و ارزشمند را از دست بدهند چرا که اعتقاد داشتند اگر قرار باشد در اثر خطر حملات نظامی دشمن کار تولید نفت زمین‌گیر شود دستاورد بزرگ انقلاب اسلامی در صنعت نفت نابود شده است پس مردانه ماندند و تولید را در سخت‌ترین شرایط حفظ کردند تا استقلال عملیاتی صنعت نفت ایران حفظ و حراست شود.
 
*کار بازسازی چطور انجام شد؟ آن ایام روحیه پرسنل چطور بود؟
- بعد از اینکه جنگ تحمیلی به پایان رسید کار بازسازی سکوهای آسیب دیده و تأسیسات صدمه دیده از جنگ اولویت اول شرکت محسوب می‌شد و بدیهی بود که پرسنل هم این اولویت را جدی می‌گرفتند و بار اصلی را آنها بر دوش می‌کشیدند، واقعیت این است که کار بازسازی سکوهای آسیب‌دیده به عنوان شریان‌های اصلی تولید با دست خالی آغاز شد و بدون امکانات مناسب هم به اهداف دست یافتیم. خوب به یاد دارم که کار بازسازی سکوی ابوذر که بزرگترین مجتمع تولید نفت دریایی منطقه خارگ است با دست خالی و تقریباً با هیچ آغاز شد اما پس از مدتی همان سکو را با تولید 85 هزار بشکه در روز بازسازی کردیم حتی برای بازسازی و به دلیل کمبود قطعات و تجهیزات، وسایل را از سکویی به سکوی دیگر منتقل می کردیم تا به صورت موقت نیاز یک سکوی دارای اولویت را مرتفع کنیم، مثلاً دستگاه Separator (‌تفکیک‌گر‌) که یک وسیله مهم در فرآیند تولید نفت دریایی است. به علت کمبود بعضاً از یک سکو به سکوی دیگری که در حال بازسازی بود منتقل می‌شود، در همین ایام بود که پرسنل شرکت ایثار و از خود‌گذشتگی را به اوج می‌رساندند. بعضی وقت‌ها می‌شد که 40 روز یا شاید بیشتر سکو را ترک نمی‌کردند تا یک فرآیند فنی راه بیفتد یا یک قطعه در محل خود نصب شود، می‌توانم بگویم که دوره بازسازی تأسیسات آسیب دیده در نگاه پرسنل آن روز شرکت تداوم جبهه دفاع مقدس بود، شاید حتی شوری عظیم‌تر در دل بچه‌ها بود که می‌خواستند از خرابی‌های جنگ صنعتی توسعه یافته‌تر و پیشرفته‌تر بسازند به همین دلیل بود که 40 روز مداوم زندگی در سکو برایشان شیرین و با ارزش بود، الان اما می‌شنوم که برخی اوقات پرسنل وقتی 2 هفته کار اقماری‌شان پایان می‌یابد دیگر توجه ندارند که نفر جایگزینشان آمده و مستقر شده یا نه و با پایان یافتن دوره 2 هفته‌ای‌شان توجیه می‌کنند که باید برگردند، البته ایرادی نمی‌توان گرفت ولی واقعیت این است که مجموعه این عوامل بر موضوع اصلی تولید اثر چشمگیری دارد.
 
*آقای مهندس مدنی به اعتقاد شما به جز عملکرد نیروی انسانی چه عامل دیگری بر روند رشد و توسعه کلی صنعت نفت دریای تأثیرگذار است؟
- به جز مسأله نیروی انسانی موضوع مدیریت کلان از جمله عواملی است که تأثیر زیادی بر رشد یا عدم رشد شرکت دارد من الان چون بازنشسته شده‌ام و دیگر در سازمان حضور ندارم می توانم با جرأت بگویم که طی تمامی سالهای گذشته مدیری اثرگذارتر از مهندس محمود زیرکچیان زاده در شرکت نفت فلات قاره ندیدم، من 32 سال در این شرکت کار کردم و مدیران زیادی را دیدم و کار با آنها را تجربه کردم اما به یاد ندارم که مدیری مثل مهندس زیرکچیان‌زاده با تفکر و حضورش در بخش‌های مختلف شرکت چنین انگیزه‌ای به کارکنان داده باشد، البته تنها الان که بازنشسته شدم می‌توانم این حرف را با صراحت بگویم تا مورد تعبیرهای سلیقه‌ای قرار نگیرد، اما حقیقت این است که آینده‌نگری مدیرعامل فعلی شرکت نفت فلات قاره ایران برای توسعه کلان این مجموعه یک سرمایه ارزشمند است.
 
*آقای مهندس مدنی شما به عنوان اولین رییس منطقه عملیاتی کیش شرکت نفت فلات قاره ایران خدمت کردید، در روند ایجاد زیر‌ساخت‌های مربوط به شرکت در این جزیره چه مشکلاتی داشتید و آینده این منطقه با چگونه ارزیابی می‌کنید؟
- وقتی که کیش به عنوان منطقه پنجم عملیاتی شرکت انتخاب شد هیچگونه امکانات و زیر ساختی در آنجا نداشتیم و احداث ایستگاه تقویت فشار گاز سیری به کیش به عنوان اولین طرح زیر ساختی فلات قاره در کیش آغاز شد، در ابتدا منطقه‌ای که کار در آن را شروع کردیم یک صحرای برهوت و بدون امکانات بود و قرار شد پس از ساخت ایستگاه تقویت فشار گاز، مجتمع آموزشی فلات قاره نیز در جوارش احداث شود، در ابتدا ارگانها و سازمانهای محلی در جزیره کیش اصلاً اطلاعی از ماهیت کار و اهداف شرکت نداشتند. اما با آغاز جریان ارسال گاز از سیری به کیش و تأمین گاز نیروگاه تولید برق این جزیره توسط شرکت نفت فلات قاره به سرعت اهمیت و نقش تأثیرگذار این شرکت در توسعه آتی جزیره کیش معلوم گشت البته در همان ابتدا هم برخی مقاومت‌ها در برابر دریافت گاز از شرکت انجام می شد اما در مدت کوتاهی همه سازمانها و ارگانها به اهمیت نقش گاز طبیعی در تأمین انرژی پایدار جزیره اعتراف کردند و گاز به نعمتی برای کیش تبدیل شد و همین طرح گازرسانی موجب شد تا کیش به عنوان منطقه پنجم شرکت نفت فلات قاره ایران مورد توجه قرار بگیرد.
 
*آقای مدنی شما 32 سال در شرایط سخت عملیاتی کار کردید اگر قرار باشد به یکی از پرسنل جدیدالاستخدام شرکت توصیه‌ای از سر تجربه داشته باشید چه می‌گویید؟
- اول از همه باید این واقعیت را قبول کنند که کار در صنعت نفت دریایی با کار در صنعت نفت خشکی تفاوت‌های عمده و با اهمیتی دارد، همین تفاوت ها ایجاب می کند که پرسنل هم خود را با آنها وفق دهند، پرسنل باید خود را با شرایطی که جزیی جدایی‌ناپذیر از ماهیت کار در محیط‌های دریایی است هماهنگ سازند تا بتوانند عملکرد خوبی داشته باشند، اینکه به بهانه‌های مختلف بخواهند از همگامی با اجزای جدایی ناپذیر سیستم خودداری کنند موجب می‌شود تا بازدهی کار آنها پایین بیاید.
 
*آقای مهندس منظور دقیق شما از این همگامی چیست؟ می‌شود مصداق و مثالی برای آن ذکر کنید؟
- مثلاً عزیمت به سکو با هلی‌کوپتر یک بخش جدایی‌ناپذیر از سیستم کار در محیط صنعت نفت دریایی است وقتی سکوی محل خدمت دهها کیلومتر در داخل آبهای خلیج فارس قرار دارد عزیمت با هلی کوپتر به آن محل خدمت یک امر بدیهی است اما بعضاً کارکنان می‌گویند که ما از سوارشدن بر هلی‌کوپتر واهمه داریم و مایل هستیم با کشتی به سکو عزیمت کنیم. همین است که موجب می‌شود همگامی کافی میان آن فرد و اجزای بدیهی سیستم کارش بوجود نیاید و در نهایت همین مسأله موجب می‌شود بازدهی و بهره‌وری کار او کاهش یابد.
از طرفی اعتقاد دارم که پرسنل قدیمی و رؤسای واحدها هم به ویژه در مناطق عملیاتی و سکوها باید نفرات تازه وارد را با جان و دل بپذیرند و به آنها میدان بدهند تا بتوانند تجربه کافی خود را با تخصصی که در محیط دانشگاهی به صورت تئوریک کسب کرده اند پیوند بزنند، معتقدم پرسنل قدیمی وظیفه دارند تا در جوان های جدیدالاستخدام شور و شوق ایجاد کرده و زاویه دید مطلوبی از آینده آنان را برایشان ترسیم کنند، من به عنوان فردی که 32 سال از عمرم را در چرخه عملیات به صورت اقماری خدمت کرده‌ام به همکاران خودم توصیه می‌کنم که اکیداً از بدگویی نسبت به روال کار اقماری به کارکنان تازه وارد پرهیز کنند، شرایط کار اقماری چه بد یا چه خوب یک ویژگی جدایی‌ناپذیر از کار در صنعت نفت دریاست، اصلاً این ویژگی به خاطر نوع جغرافیای محیطی دریا به وجود آمده و واقعاً راه چاره‌ای برای آن متصور نیست. اما اینکه بخواهیم مدام برای پرسنل تازه وارد تبعات منفی این روال کار را تشریح کنیم واقعاً چیزی جز خالی کردن دل آنها به ارمغان نمی‌آورد، این فرد تازه وارد خودش عاقل و با شعور است و پس از مدتی می‌تواند زوایای خوب یا بد زندگی اقماری را تشخیص دهد و خود را با آن هماهنگ سازد. همیشه اعتقاد داشته و دارم سکوی تولیدی یک دانشگاه تمام عیار است، دانشگاهی که در آن ضمن قرار گرفتن تجربه تخصصی، درس زندگی آن هم در همسایگی مخاطرات فراوان را به تو می‌آموزد.
^