صفحه اصلی            معرفی ستاد        اخبار            تماشاخانه        آپارات        ارتباط با ما         نقشه سایت
zeyghami_96-07-20_510X317-doc-note-news
چهارشنبه 19 مهر 1396

نفت و آرزوهای پا برجا - مهندس علیرضا ضیغمی

مهندس علیرضا ضیغمی؛ در چهاردهم فروردین ماه یک هزار و سیصد و پنجاه و پنج به خانواده صنعت نفت در جزیره خارک پیوست. در زمان شروع جنگ تحمیلی با عضویت در شورای هماهنگی ستاد نفت، انجام وظیفه کرده و در اواسط سال 1360به سمت معاونت منطقه و سکوهای دریایی منصوب شد، که حیطه ی وظایف شان علاوه بر فلات قاره، مناطق نفت خیز را هم در بر می گرفت و در ماه های نخست سال 1361 در کنار مسئولیت معاونت منطقه در سکوهای دریایی، وظیفه ی مدیریت منطقه ی خارگ را نیز به عهده گرفت. داستان هشت سال حضور خانواده صنعت نفت در دفاع مقدس را از خلل خاطرات وی مرور می کنیم:

آن چه را که می گویم، تنها ورقی از مثنوی  هفتاد من جنگ است. ورقی از ایثارگری های  مردم بومی مناطق نفت خیز کشور و خانواده ی بزرگ صنعت عظیم نفت، در هشت سال دفاع مقدس باشد تا آیندگان بخوانند و بدانند که در آن سال های آتش و خون، پدران شان چگونه برای استقلال سرزمین شان کوشیدند و در راه آرمانهای خود جان باختند... تا پایان تابستان سال 1359، روند عمومی فعالیت ها در خارک ادامه داشت. تا این که در دومین روز از مهرماه 1359 در ساعت سه و سی وشش دقیقه بعد از ظهر خارگ بمباران شد. با توجه به شرایط جوی منطقه، به ویژه در شهریور و مهر که هوا بسیار گرم و درجه رطوبت نیز بسیار بالاست، بمباران خطوط نفت و مخازن پانصد هزار بشکه ای شماره یازده و دوازده، جهنمی واقعی را پدید آورد و از آن جا که ما هنور تجاربی از این دست را کسب نکرده بودیم تمامی ساکنان منطقه از خانوارهای شیعه و سنی بومی گرفته، تا نیروهای نظامی و انتظامی، با هر وسیله ای که می توانستند به یاری نیروهای صنعت نفت آمدند. خاطره ی آن روز را هیچ گاه فراموش نمی کنم...

اهمیت پایانه خارک
جزیره خارگ در آن روزها، مثل امروز پر بود از کشتی و اسکله و خطوط لوله و مخازن ذخیره و دیگر تاسیسات، و بیش از نود درصد از صادرات نفت خام از خارک صادر می شد. در آن هنگام 6 خط لوله ی زیردریایی 52 و 42اینچ و 4 خط لوله ی 30 اینچی، نفت تولیدی مناطق جنوب را به خارگ می رساند. تولیدات ارسالی در مخازن با ظرفیت 20 میلیون بشکه در خارک ذخیره شد و سپس از 10اسکله ی شرقی و 4 اسکله ی غربی مراحل صادرات انجام می گرفت. امکانات اسکه های غربی به گونه ای بود که بزرگ ترین نفت کش های جهان می توانستند در آن پهلو بگیرند و بارگیری کنند. جزیره ی خارگ آن قدر با اهمیت بودکه دشمن بعثی بیشترین نیروی خود را صرف انهدام آن می کرد.

روند حملات
در اینجا سعی خواهم کرد با ارایه آماری مختصر گوشه ای از خسارات جنگ و ایثارگری کارکنان نفت را در دوران جنگ پیش روی تان بگذارم:
در 61/10/27 دشمن بعثی مخازن نیم میلیون بشکه ای 14 و 15 را مورد هدف قرار داد و در 61/7/27 مخزن 273 هزار  بشکه ای خارگ مورد حمله قرار گرفت.
در 61/8/25 یکی دیگر از مخازن500 هزار بشکه ای ما منهدم شد و 61/7/22 مخازن یک میلیون بشکه ای 27 و 31 منطقه هدف قرار گرفت. اوج حملات به خارک مربوط به سال های 1363 و 1365 است.
آخرین حمله در 67/1/3 صورت گرفت. آمار این ویرانی ها هر روز بالاتر می رفت. تا آخرین ویران گری دشمن بعثی که در ساعت 10/40 دقیقه ی 67/3/14 لنگرگاه خارگ را مورد اصابت قرار داد.

تلاش ها و ایثار
در این خاطره همچنین می خواهم  گوشه ی کوچکی از تلاش ها و ایثارگری  های کارکنان قهرمان صنعت عظیم نفت را برایتان نقل کنم. به تجربه دریافتیم که جنگ از نگاهی دیگر رحمت است و دیدیم که جنگ از ما آدم های معمولی، انسان هایی ساخت که بتوانیم روی پای خود استوار بایستیم و بی نیاز به دیگران به توسعه ی پایدار میهنمان بیندیشیم.
زیرا تولید و صادرات ما در زیر سهمناک ترین حملات دشمن از 520 هزار بشکه نفت خام در سال 59 به حدود 2 میلیون بشکه در سال 62 افزایش یافت. از دیگر دست آوردهای جنگ، عملکرد پدافند غیرعامل در ساخت تاسیسات و امکانات مورد نیاز جنگ بود.

در آن روزها کارکنان توانمند صنعت نفت با اتکا به دانش و تجارب خود خسارات جنگ را در مناطق نفتی که بیشترین حملات را تحمل می کرد به حداقل رساندند. در آن روزها ما نه تنها برای حفظ همکارانمان سنگرهای بتون آرمه ساختیم که برای برادران سپاهی و نیروی هوایی ارتش هم سنگر ساختیم و در تمام مدت پشتیبانی آب و سوخت پدافند سپاه و عزیزان نیروهای هوایی را به عهده داشتیم.
چنانکه می دانید در مقطعی از جنگ به دلیل حساسیت شرایط، مشتریان ما برای خرید نفت، دیگر به خارگ نمی آمدند و نیامدن مشتریان به خارگ یعنی توقف صادرات نفت خام و توقف صادرات نفت، یعنی توقف درآمد ارزی کشور.  ما برای جلوگیری از چنین وضعیتی طی بررسی هایی که گستره ی خلیج فارس و اقیانوس هند تا سیستان و بلوچستان را در برمی گرفت و با توجه به طرحی که قبل از انقلاب آماده شده بود، مبنی بر استقرار پایانه های صادرات نفت در آن سوی تنگه ی هرمز با اجرای فاز یک این طرح (به نام طرح محرم) محل صادرات را به جزیره سیری منتقل کردیم که متاسفانه در سال 63 جزیره ی سیری را هم بمباران کردند.
بدین ترتیب گام به گام و با امید و پشتکار  مشکلات را پشت سر می گذاشتیم، بدون آنکه لحظه ای تولید و صادرات نفت متوقف شود.

گرامی باد یاد شهدای جنگ تحمیلی و یاد و خاطره ی شهدا و مفقودین صنعت عظیم نفت.
سپاس و درود به قهرمانان و ایثارگران نفت که با از خود گذشتگی بی مانند خود در تمام سال های دفاع مقدس تولید و صادرات نفت خام را پایدار داشتند. تولید و صادرات نفت که توقف آن معنایی جز ایستایی اقتصاد ملی در تمامی ابعادش نداشت.

به امید روزی که با رسیدن به توسعه ی پایدار، از وابستگی به فروش نفت خام رها شویم و به امید آن روز که آفتاب آرزوهای ما هرگز غروب نکند و همواره پابرجا باشد.

پیک ایثار
«نشریه الکترونیکی ستاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس وزارت نفت» شماره 8 صفحه 4

^